دردسر مشتریان تعاونی‌های اعتباری غیر مجاز

آغاز تعطیلی تعاونی های اعتباری غیر مجاز بدون اطلاع مشتریان، باعث سرگردانی و نامشخص بودن تکلیف مراجعه کنندگان شد و مشتریان را در پشت درهای بسته آنها نگه داشت.
ساماندهی تعاونی های اعتباری توسط بانک مرکزی با همکاری وزارت تعاون که آغاز آن به سال 86 بازمی گردد، تاکنون یکی از برنامه های مهم بانک مرکزی در راستای سازماندهی بازار غیر متشکل پولی بوده است.
طی این سالها بانک مرکزی به منظور آگاهی بیشتر مردم نسبت به سپرده گذاری در تعاونی های اعتباری اطلاعیه هایی را صادر کرده بود و بارها اعلام کرده بود که در صورتیکه تعاونی های اعتباری فاقد مجوز نسبت به اخذ مجوز فعالیت از بانک مرکزی اقدام نکنند، با همکاری نیروی انتظامی پلمپ خواهند شد.
موج ترس مشتریان تعاونی‌های اعتباری
هشدارهای بانک مرکزی در نهایت منجر به اینکه شد که بانک مرکزی اخیرا اسامی 48 تعاونی اعتباری آزاد فاقد مجوز را در سایت خود درج نماید، در عین حال اسامی 884 تعاونی های اعتباری دارای مجوز فعالیت از بانک مرکزی نیز در سایت این بانک اعلام شده است که البته تاریخ مجوز برخی از آنها به اتمام رسیده و برخی دیگر نیز رو به اتمام است که باید نسبت به تمدید آن اقدام کنند.
در عین حال نام برخی از تعاونی های اعتباری که در حال حاضر در بازار غیر متشکل پولی فعالیت می کنند، در لیست دارای مجوز و لیست تعاونی های اعتبار آزاد فاقد مجوز وجود ندارد و همین امر منجر به ایجاد موجی از ترس در افرادی که در اینگونه تعاونی های اعتباری سپرده گذاری کرده اند ایجاد شده است.
البته برخی از این تعاونی های اعتباری گرچه از بانک مرکزی مجوز فعالیت پولی و مالی ندارند، اما دارای مجوز فعالیت از وزارت تعاون بابت تشکیل تعاونی هستند و یا اینکه مدارک لازم را برای اخذ مجوز را به بانک مرکزی ارائه کرده اند اما به هر حال شفاف سازی در مورد اینگونه تعاونی های اعتباری نیز هر چه سریعتر لازم به نظر می رسد.
فعالیت تعاونی های اعتباری با بانکهای بزرگ
برخی از تعاونی های اعتباری برای ادامه فعالیت حسابهای خود را در بانکهای بزرگ و دولتی یا نیمه دولتی افتتاح کرده اند و در عمل به نحوی از طریق این بانکها فعالیتهای اعتباری و مالی خود را انجام می دهند، به عبارت دیگر این تعاونی ها تمام سپرده های مردم را در نزد این بانکها به ودیعه می گذارند و در زمان پرداخت وام نیز با ارائه چک هر یک از این بانکها وام گیرنده را به بانکهای مذکور ارجاع می دهند.
اینگونه تعاونی های اعتباری با دریافت سپرده های مردم به آنها وعده پرداخت وام با سودهای 2.5 درصد با اقساط ماهیانه بالا و مدت زمان بازپرداخت کم می دهند، گرچه بعضی از آنها به این وعده ها جامعه عمل پوشانده اند، اما اخیرا با تشدید برخوردهای بانک مرکزی گویا احساس خطر کرده اند و شعب خود را بسته اند.
به نظر می رسد بستن درهای اینگونه تعاونی های اعتباری از ترس مراجعه مردم برای برداشت به منظور بازپس گیری سپرده ها و سرمایه هایشان است، این در حالی است که تعاونی های اعتباری مذکور وامهایی با مبالغ بالا به مردم ارائه می کنند و همین امر منجر به جذب تعداد زیادی از سپرده گذاران می شود.
برنامه ساماندهی تعاونی‌های اعتباری متوقف نمی‌شود
وزیر تعاون نیز با اعلام اینکه تعاونی‎های اعتباری ساماندهی می‎شوند ولی توقفی در کار نیست، گفت: جلوی ایجاد شعب غیررسمی تعاونی‎های فاقد مجوز در استانها گرفته می‌شود.
محمد عباسی در خصوص آخرین اقدامات صورت گرفته در مورد ساماندهی تعاونی های اعتباری که با همکاری بانک مرکزی در حال انجام است، گفت: واقعیت این است که ظرفیت تجمیع سرمایه های خرد مردمی در قالب تعاونی یکی از اقدامات درستی است که از گذشته آغاز شد.
وزیر تعاون با تاکید بر اینکه برخی در آن مقطع از وزارت تعاون مجوز فعالیت گرفته اند، اظهار داشت: اما در این بخش برخی از تعاونی های اعتباری دستورالعمل بانک مرکزی را برای ادامه کار خود مراعات نکردند به نحوی که تعدادی از آنها شعبی را نیز به صورت غیررسمی در استان ها دایر کردند و آن را گسترش دادند.
تجمیع سرمایه‌های خرد
عباسی با اشاره به اینکه اقدامات اینچنینی باعث واکنش بانک مرکزی نسبت به این اقدامات شد که درست نیز بود، افزود: در این مورد ما نیز با بانک مرکزی موافق هستیم که اگر قرار باشد تعاونی اعتباری در کشور شکل بگیرد، باید به شکل قانونی فعالیت کنند و عده ای نمی توانند به اسم تعاون شیوه های غیررسمی و غیرقانونی را انتخاب کنند.
وی ضمن بیان لطمه دیدن اصل فعالیت تعاونی ها به واسطه تخلفات برخی دیگر، گفت: این اقدامات نادرست به اصل شیوه تعاون و ارزش های فعالیت تعاونی لطمه وارد می کند.
وزیر تعاون تصریح کرد: در این مورد ما خودمان نیز ایستادیم تا چند تعاونی که قبلا با چنین عارضه ای مواجه شده بودند را ساماندهی کنیم. البته هم اکنون تعداد بسیار زیادی از آنها مطابق نظر و قوانین بانک مرکزی سرمایه های لازم را تکمیل کرده اند و از این طریق ظرفیت های مناسبی نیز فراهم شد.
عباسی خاطر نشان کرد: هم اکنون نیز بانک مرکزی در حال بررسی طرح ساماندهی تعاونی های اعتباری است و من نیز به رئیس کل بانک مرکزی تاکید کردم که تعاونی هایی که شرایط اعطای مجوز دارند را مورد حمایت قرار دهند و در این کار تسریع شود.
با عمل غیرقانونی مخالفیم
وی ادامه داد: ما مخالف توسعه این بخش از بنگاه های تعاونی در موضوع کار مالی و اعتباری نیستیم ولی با غیرقانونی عمل کردن مخالف هستیم. در هر حال ما در وزارت تعاون تمایل داریم که تعاونی ها در حوزه فعالیت های مالی و اعتباری نیز گسترش پیدا کنند.
وزیر تعاون در مورد احتمال تجمیع سرمایه های تعاونی های اعتباری برای تشکیل موسسات و بانک های تعاونی غیردولتی نیز گفت: برنامه ریزی شده است تا برای آن گروه از تعاونی ها که توان مالی دارند با تجمیع سرمایه ها بتوانند در قالب یک موسسه و یا یک بانک فعالیت کنند.
عباسی تصریح کرد: در هر حال نشست های مشترک برای ساماندهی تعاونی های اعتباری با همراهی مسئولان قضایی کشور در بانک مرکزی ادامه دارد و فکر می کنم این ارکان کمک کننده به افراد متقاضی و فعال در این بخش کمک کنند تا این ساماندهی هرچه سریعتر انجام شود.
وی اظهار داشت: پیش بینی همه ما این است که با اقدامات انجام شده همه تعاونی های اعتباری ساماندهی شوند ولی قابل جمع شدن و توقف فعالیت ها نیستند. در واقع باید گفت که ساماندهی خواهند شد و نه متوقف.
ادامه ساماندهی بدون توقف
وزیر تعاون اظهار داشت: همین تعدادی از تعاونی های اعتباری که وجوه خود را آماده کرده اند، سرمایه های خود را افزایش می دهند و مجوز رسمی فعالیت می گیرند. بنابراین این بخش از تعاونی های اعتباری از این پس در چارچوب قوانین بانک مرکزی به فعالیت خود ادامه خواهند داد.
عباسی تاکید کرد: همچنین تعدادی از تعاونی ها نیز که تجمیع می شوند مجوز فعالیت خواهند گرفت و در واقع منظور این است که فعالیت ها در قالب تعاونی دنبال شوند.
وی افزود: تلاش خواهد شد تا اگر این چند اشکالی که در گذشته برای فعالیت تعاونی های اعتباری و مسکن وجود داشت برطرف شود. البته تقویت نظارت بر روند شکل گیری آنها به شکل جدید نیز بخشی از ساماندهی مدنظر است.