کاهش هزینه مبادله با ورود ابزارهای نوین بورسی

مدیرعامل شرکت بورس  از ورود ابزارهای نوین برای کاهش هزینه مبادله و تنظیم بازار در برنامه ششم توسعه کاهش خبر داد.

به گزارش روابط عمومی بانک کارآفرین به نقل از واحد مرکزی خبر،حامد سلطانی ‌نژاد گفت : برای مدیریت نوسان‌های بازارهای مالی باید از بازارهای خاص مدیریت این بازارها استفاده شود و برخی هنگام تلاطم ارزی ذهن شان به سمت بیمه و دخالت دولت با عرضه و تقاضا در بازار فیزیکی ارز می‌رود که روشی سنتی است.

وی افزود: امروزه نقش دولت از یک مداخله گر به ناظر تبدیل شده است و بیشتر سیاستگذاری می‌کند و برای اینکه دولت سیاستگذار باشد نیازمند یک بستر است تا بخش‌های غیردولتی بازیگران این زمین باشند و دولت تنها ناظر باشد و قواعد بازی را تدوین کند.

حامد سلطانی‌نژاد اظهار داشت: البته در گام‌های نخست ممکن است دولت مجبور شود که دراین زمین بازی هم کند و در ادامه بتدریج این نقش را به دیگران واگذار ‌کند.

وی افزود: ابزارهایی که در بورس وجود دارد می‌تواند برای مدیریت و کنترل بازار استفاده شود و مصوبه اخیری که به‌عنوان پیشنهاد دولت در قالب برنامه ششم توسعه در مجلس تصویب شد گام بزرگی در همین جهت است.

براساس این مصوبه باید برای نظارت و کنترل بازار به جای روش‌های سنتی از روش‌های نوین استفاده کرد که مهم‌ترین ابزار نوین دراختیار بورس قرار دارد.اینکه برای تنظیم بازار، کالا ذخیره کنیم و با هزینه بالا هنگام نیاز بازار توزیع کنیم دردنیا منسوخ شده است.چراکه به راحتی با استفاده از بازارهای نوین این کار را می‌توان ساده‌تر و ارزان‌تر انجام داد.

سلطانی نژاد اظهار داشت: با توافق‌هایی که می‌توان میان بورس کالای ایران و بورس‌های کشورهای مهم عرضه‌ کننده کالا در آینده منعقد کرد حتی نیازی به اعزام کارگزار برای عقد قرارداد خرید محصولات در کشورهای خارجی نیست.مدیران و مسئولان نهادهای تنظیم‌ کننده بازار به راحتی می‌توانند از طریق سیستم‌های آنلاین از محل دفتر کار خود سفارش خرید را ثبت

وی درباره راه‌اندازی بازار مشتقه ارزی گفت : در دوره اوج بحران‌های ارزی درجهان حتی امریکا که دارای ارز مرجع جهانی است نیز ازاین بحران در امان نبود و نخستین بازار مشتقه ارزی در بورس شیکاگو راه‌اندازی شد تا تمام کسانی که ارز دلار برای مبادلات خود استفاده می‌کنند دربرابر تلاطمات و نوسان های ارزی درامان بمانند.

سلطانی نژاد گفت : در این بازار ابتدا از دو ابزار فیوچرز(آتی) و آپشن(اختیار معامله) استفاده می‌شد و بعدها ابزارهای دیگری به آن اضافه شد و هم‌اکنون این بازار یکی از بزرگترین بازارهای دنیاست.

مدیرعامل بورس کالای ایران گفت : 30 سال پس از راه‌اندازی بازار شیکاگو کشورهای نوظهور و درحال توسعه هم به فکر راه‌اندازی بازار مشتقه ارزی افتادند. اوج راه‌اندازی این بازار در دنیا زمانی بود که دلار به ثبات نسبی رسیده بود و سایر ارزها باید در برابر آن از خود محافظت می‌کرد.

وی تصریح کرد : با نوسان نرخ ارز ریسک اقتصادی و تجاری کشورها افزایش پیدا می‌کند و درمجموع باعث افت رتبه اعتباری آن کشور می‌شود ، بنابراین بازار مشتقه ارزی می‌تواند جلوی کاهش رتبه اعتباری کشورها را بگیرد.

همچنین این بازار شرایطی را فراهم می‌کند که ارزهای محلی قابلیت معامله دربازار‌های جهانی را پیدا کنند و در ایران هم ضرورت راه‌اندازی بازار مشتقه ارزی مشخص است.

مدیرعامل بورس کالای ایران اظهار داشت : در بازار فیزیکی به دلیل اینکه روی ارز فیزیکی یعنی ارزی که هم‌اکنون در بازار وجود دارد ، حساب می‌کنیم، به راحتی برخی از بازیگران می‌توانند از طریق ارز در اختیار خود بازار را تحت تأثیر قراردهند. اما در بازار مشتقه ارزی بخش عمده‌ای از معاملاتی که انجام می‌شود منجر به تحویل ارز فیزیکی نمی‌شود. هرچند با توجه به مصوبات کمیته فقهی بورس بنای بازار برتحویل است. ولی خاصیت بازارهای مالی این است که نوسان را مدیریت کند.

سلطانی نژاد گفت : در این بازار بنا برآینده نگری است که در قالب قراردادهای آتی یا فیوچرز است و متقاضی در این بازار مبادله تعهد به تعهد انجام می‌دهد و از بازار فیزیکی کاسته نمی‌شود. در بازار مشتقه عده‌ای که پیش‌بینی می‌کنند قیمت ارز افزایش می‌یابد در برابر کسانی که فکر می‌کنند قیمت ثابت یا پایین می‌آید قرار می‌گیرند و برای آینده اقدام به خرید و فروش ارز می‌کنند.

سلطانی نژاد گفت : بانک مرکزی به‌عنوان تنظیم‌ کننده بازار ارز می‌تواند در بازار مشتقه ارزی برای آینده موقعیت خرید یا فروش غیرانتفاعی بگیرد و نوسانی را که در آینده پیش‌بینی می‌شود مهار و مدیریت کند.

درکشورهایی مانند برزیل و آرژانتین که بازار مشتقه ارزی دارند بانک مرکزی به‌عنوان بازیگری که به دنبال انتفاع نبوده دراین بازار حضور داشته است.موقعیت‌های خرید یا فروشی که بانک مرکزی این کشورها در بازار مشتقه می‌گیرند نه برای کسب سود که برای مدیریت بازار است و سرجمع عملیات ارزی آنها دراین بازار بدون زیان و سود است.

سلطانی نژاد گفت: در بازار مشتقه ارزی درکنار کنترل واسطه‌ها دنبال این هستیم که ریسک حضور سرمایه‌گذاران خارجی در عرصه‌های اقتصادی را کاهش دهیم. در سال‌های 90 و 91 شماری از سرمایه‌گذاران خارجی پس از چند سال حضور در ایران با وجودی که سود مناسبی از سرمایه‌گذاری خود به دست آورده بودند ولی در زمان تبدیل ریال به دلار یا یورو با زیان سنگینی مواجه شدند.

وی افزود : برخی اعتقاد دارند که بازار مشتقه ارزی زمانی کارآیی دارد که ارزش پول ملی در برابر سایر ارزها هم کاهش و هم افزایش داشته باشد چراکه در کشورما از سالیان دور تاکنون همواره ارزش پول ملی در برابر دلار با افت مواجه شده است و در چنین بازار یک طرفه‌ای نمی‌توان بازار مشتقه ارزی راه‌اندازی کرد.

وی در باره یکسان‌ سازی نرخ ارز و تاثیر ان بر راه‌اندازی بازار مشتقه ارزی گفت: یکسان‌سازی نرخ ارز برای بازار مشتقه اهمیت دارد ولی شرط اصلی نیست. با توجه به اینکه بازار مشتقه از بازار نقد ارز علامت می‌گیرد زمانی می‌توان شاهد بازار ارز نقدی قوی بود که تمام عرضه در برابر تمام تقاضا قرار گیرد اما هم‌اکنون به دلیل اختصاص بخشی از ارز به‌عنوان ارز مبادله‌ای از قدرت بازار نقد کم شده است. ولی زمانی که ارز تک نرخی شود این مشکل از بین می‌رود.

سلطانی نژاد اظهار داشت : در جلسات شورای عالی بورس با وجودی که راه‌اندازی بازار مشتقه تکلیف قانونی است ولی اعضای شورا به استدلالات بانک مرکزی احترام گذاشتند تا فرصت کافی را برای یکسان‌سازی نرخ ارز داشته باشد. علاوه براین قرار شد برای فراهم کردن بستر، بازار بین بانکی ارز در کشور ایجاد شود که هم‌اکنون آغازشده است.