گزارش بانک مرکزی از دسترسی مردم به وام‌های بانکی

بانک مرکزی در گزارشی آماری از نحوه و میزان دسترسی خانوارهای شهری ایران به خدمات مالی در سال 87، اعلام کرد: 71درصد خانوارها در سال یادشده از وام استفاده کرده‌اندودر همین دوره 29درصدآنان از هیچ وامی بهره نبرده‌اند.
این گزارش از طریق مصاحبه با حدود شش‌هزار و 55 خانوار تهیه شده است. از بین افراد مورد مصاحبه جامعه آماری در گروه‌های شهری، 7/18 درصد در تهران، 9/38 درصد در شهرهای بزرگ، 8/28درصد در شهرهای متوسط و 6/13 درصد در شهرهای کوچک سکونت داشته‌اند و 8/49 درصد افراد پاسخگو را مردان و 2/50 درصد را زنان تشکیل داده‌اند.
طبق نتایج این بررسی درصد توزیع تسهیلات خانوارها برحسب نوع وام نشان می‌دهد که 6/18درصد وام‌های دریافتی به خرید کالا و جهیزیه، 6/12درصد برای خرید یا ساخت مسکن، 3/12درصد قرض‌الحسنه ازدواج، 8/11درصد جعاله تعمیر مسکن، 2/10درصد خرید خودرو، 4/6درصد وام کارکنان، 6/3درصد تسهیلات تبصره‌ای، 1/3درصد بخش کشاورزی، 2درصد قرض‌الحسنه جوانان، 7/1درصد قرض‌الحسنه ودیعه مسکن و7/17درصد سایر انواع قرض‌الحسنه و وام‌ها بوده است.
بر‌اساس این گزارش، طول مدت باز پرداخت 8/68درصد وام‌های مورد نظر یک تا 36 ماه، 3/22درصد 37 تا 120 ماه و9/8درصد 121 تا 360ماه بوده است.گزارش بانک مرکزی نشان می‌دهد 3/70درصد وام‌های مورد استفاده خانوارها از بانک‌های دولتی، 4/1درصد از بانک‌های خصوصی، 10درصد موسسه‌های مالی واعتباری، 13درصد صندوق‌های قرض‌الحسنه، 5/0درصد شرکت‌های لیزینگ، 2درصد بازار غیر متشکل پولی، 6/3درصد کارفرما ویک درصد بستگان ودوستان بوده است.
درصد توزیع تسهیلات یاد شده برحسب مورد مصرف هم نشان می‌دهد که 6/16درصد صرف خرید یا احداث ساختمان، 1/11درصد تعمیرات ساختمان، 5/7درصد شروع یا توسعه کسب وکار (به جز کشاورزی) 7/0درصد خرید دام و طیور، 2/1درصد خرید تجهیزات کشاورزی، 4/11درصدخرید وسیله نقلیه، 4/1درصد خرید زمین به هر منظور، 1/16درصد خرید اثاث منزل، 5/1درصد مخارج درمان، 3/2درصد مسافرت، 6/12درصد پرداخت بدهی، 6/6درصد هزینه‌های مراسم مانند جشن و تدفین، 3درصد تحصیل و8 درصد سایر موارد بوده است.
بر‌اساس این گزارش، از کل افرادی که تاکنون هیچ درخواستی برای دریافت وام نداشته‌اند، 2/52درصد اعلام کرده‌اند که نیازی به این وام‌ها نداشته‌اند. 2/18درصد ضامن یا وثیقه لازم را نداشته‌اند،1/8درصد به دلیل سود بالا از دریافت وام صرف نظر کرده‌اند. 7/5درصد تشریفات اداری را علت این امر اعلام کرده‌اند، 3/5 درصد به علت زمان طولانی دریافت وام، 3/2درصد داشتن جایگزین بهتر به جای دریافت وام و29/8درصد هم سایر دلایل را ذکر کرده‌اند.
43 درصد از مردم به مفاهیم مالی علاقه‌مندند
بنابر این گزارش، توزیع افراد پاسخگو بر حسب میزان علاقه‌مندی به مفاهیم مالی از جمله نرخ سود، بورس، نرخ ارز و سایر نشان می‌دهد که 2/36 درصد از آنان به هیچ عنوان علاقه‌ای به این مفاهیم ندارند، 2/20 درصد از‌ آنان بی‌تفاوت بوده، 9/36 درصد تا حدودی علاقه دارند و 6/6 درصد خیلی علاقه‌مندند و همچنین در خصوص میزان پیگیری مطالب مفاهیم مالی 2/52 درصد از پاسخگویان هیچ‌وقت پیگیر چنین مطالبی نیستند، 1/34 درصد گاهی اوقات پیگیر، 4/10 درصد اغلب اوقات پیگیر و 3/3 درصد همیشه مطالب راجع به مفاهیم مالی را پیگیری می‌کنند. طبق این گزارش، 6/80 درصد از افراد پرسش شونده اخبار و مطالب مورد نظر از طریق تلویزیون، 4/7 درصد روزنامه، 1/4 درصد بستگان و دوستان، 9/2 درصد اینترنت، 1/2 درصد همکاران، 7/1 درصد رادیو و مجله و سایر منابع 6/0 درصد سهم داشته‌اند.
در این میان 4/5درصد از آنان هیچ‌وقت در مورد چک پول نشنیده‌اند، 4/5درصد شنیده، ولی معنی آن را نمی‌دانند و 2/89 درصد شنیده و معنی آن را می‌دانند. در مورد دستگاه خودپرداز این نسبت به ترتیب 6/7 درصد، 5/6 درصد و 9/85 درصد بوده است. برای بانکداری الکترونیکی نسبت‌ها به ترتیب 7/47 درصد، 27 درصد و 3/25 درصد بوده است.
70 درصد از مردم اطلاعی از عقود اسلامی ندارند
بر‌اساس این آمارگیری 7/69 درصد از افراد هیچ‌گاه در مورد عقود اسلامی مطلبی نشنیده‌اند، 17 درصد شنیده و معنی آن را نمی‌دانستند و 3/13 درصد شنیده و معنی آن را نیز می‌دانستند.
در خصوص بیمه سهم‌ها به ترتیب 2/3 درصد، 2/5 درصد و 6/91درصد و برای سهام به ترتیب 1/9 درصد، 2/18درصد و 7/72 درصد بوده است. در این نمونه‌گیری پاسخ افراد در مورد زمینه‌های مالی که مایل به کسب اطلاعات در آن هستند گویای آن است که 5/66 درصد در خصوص انواع حساب بانکی، 8/55درصد چگونگی عملکرد و محاسبه نرخ سود حساب‌های بانکی و تسهیلات، 49 درصد عملکرد شرکت‌های بیمه‌ در خصوص انواع بیمه، 7/51 درصد هزینه و کارمزدهای بانک‌ها، 5/63درصد انواع وام و تسهیلات ارائه شده توسط بانک‌ها، 57 درصد در مورد نحوه استفاده از تکنولوژی‌(اینترنت،تلفن) جهت استفاده بهتر از خدمات بانکی، 7/40 درصد بورس، سهام و بازار سرمایه، 8/81 درصد نحوه پس‌انداز درآمد، 5/79 درصد چگونگی استفاده از منابع مالی و 8/2 درصد در مورد سایر زمینه‌های مالی مایل به کسب اطلاعات هستند.