راه‌اندازی سامانه جدید بانک مرکزی

معاون اداره نظام‌های پرداخت بانک مرکزی گفت: با راه‌اندازی سامانه "تابا" بستر مدیریت نقدینگی بانک‌ها فراهم شده و همچنین اوراق مشارکت کاغذی حذف می‌شود.
مسعود رحیمی با اشاره به راه‌اندازی سامانه تابا تا پایان خردادماه درباره امکانات این سامانه برای مردم اظهار کرد: با استفاده از این سامانه دیگر اوراق مشارکت به صورت فیزیکی وجود نخواهد داشت. در حال حاضر مشکلاتی مثل سرقت، مفقودی یا آتش‌سوزی برای اوراق وجود دارد و به دلیل اینکه این اوراق بدون نام هستند، هر کس آن‌ها را به شعبه ببرد تبدیل به پول می‌شود که نشان‌دهنده امنیت پایین آن‌هاست.
وی ادامه داد: همچنین در حال حاضر اگر در سررسید کوپن و اصل برای دریافت آن مراجعه نشود پول بلوکه و حبس می‌شود و مثلا اگر فردی به سفر رفت نمی‌تواند سود اوراق را به موقع وصول کند.
وی تصریح کرد: تابا این مزیت را دارد که با تبدیل اوراق مشارکت به اوراق الکترونیکی، امکان سرقت و انهدام فیزیکی را از بین می‌برد. در این سامانه بر اساس مشخصات هر فرد یک شناسه تخصیص پیدا کرده و این شناسه در خزانه مرکزی ثبت می‌شود؛ در موعد سررسیدهای کوپن و اصل، هم پول به صورت خودکار به آن حسابی که معرفی شده واریز می‌شود.
معاون اداره نظام‌های پرداخت بانک مرکزی تاکید کرد: در مراحل بعدی اگر بازار ثانویه بانک‌ها به بورس متصل شود امکان خرید و فروش اوراق در بورس فراهم می‌شود.
رحیمی عمده‌ترین کارکرد تابا را بین بانک‌ها عنوان کرد و گفت: بانک‌ها متضمن پرداخت یک سری وجوهی هستند که از میزان دقیق آن اطلاعی ندارند. مثلا نمی‌دانند که فردا مشتری چقدر چک می‌کشد تا پرداخت شود بنابراین مجبورند به میزانی بیشتر از آنچه برآورد می‌کنند، دارایی‌شان را نزد بانک مرکزی حبس کنند. تابا این امکان را فراهم می‌کند که به جای این کار اوراق بهادار خریداری کرده و سود آن را به صورت روزشمار بگیرند و هر زمانی که پول لازم داشتند به صورت خودکار ساتنا این اوراق را به عنوان وثیقه قبول کرده و پول را به حساب بانک در ساتنا می‌دهد و در پایان روز هم پول تامین‌شده تسویه می‌شود.
وی تاکید کرد: در واقع دارایی بانک‌ها به جای اینکه به حساب تسویه بانک‌ها نزد بانک مرکزی بیاید و حبس شود آزاد می‌شود و آن‌ها می‌توانند این موجودی را سرمایه‌گذاری کنند یا تسهیلات بدهند و کسب درآمد کنند.
این مقام مسئول در بانک مرکزی با اشاره به قدمت چندساله این ابزار در کشورهای دیگر گفت: تابا در واقع بستر مدیریت نقدینگی است و بانک مرکزی با راه‌اندازی این بستر منتظر است تا بانک‌ها بهتر از قبل مدیریت بهینه نقدینگی را انجام بدهند. تا حالا این بستر فراهم نبوده است؛ ساتنا راه‌اندازی شده بود اما چون مبتنی بر موجودی بانک‌ها بود، تامین این موجودی برای آن‌ها گران تمام می‌شد یعنی اگر بانک مرکزی به جای آن‌ها پول می‌داد باید جریمه‌اش را پرداخت می‌کردند.
رحیمی تصریح کرد: یکی از وظایف بانک‌ها تسهیل گردش وجوه است و بانک مرکزی با این هدف، سامانه تابا را راه‌اندازی کرده که عملیات بانکی متوقف نشود و در هر ساعت اداری که حساب بانک کم آورد می‌توان از این طریق اقدام کرد.

وی با بیان اینکه تابا کارمزد ندارد، گفت: این سامانه در واقع اصلا زوج جدانشدنی ساتناست و معمولا همزمان راه‌اندازی می‌شود اما در مقطع راه‌اندازی ساتنا این کار عملی نبود حالا خود بانک‌ها این نیاز را لمس کرده‌اند و برای راه‌اندازی آن همکاری می‌کنند چون در این دو سال در ساتنا با مشکلات مدیریت نقدینگی مواجه شده‌اند.