فرسودگی سریع اسکناس‌های رایج در ایران

یکی از دلایل فرسودگی سریع اسکناس‌های رایج در ایران، بزرگ بودن ابعاد آن است که ساماندهی ابعاد اسکناس‎ها راهکاری برای جلوگیری از فرسودگی زودهنگام آن محسوب می‌شود.
یکی از دلایل فرسودگی سریع اسکناس‎های رایج در ایران، بزرگ بودن ابعاد اسکناس است به نحوی‌که معمولا اسکناس‎ها به دلیل بزرگی ابعاد در کیف‌های پول جای نمی گیرند و همین امر باعث می شود که افراد اسکناس‌ها را به صورت تاکرده در کیف‌ خود قرار دهند.
این در حالی است که مسئولان بانک مرکزی به عنوان متولیان طراحی و نشر اسکناس، مطرح کرده اند که ساماندهی ابعاد اسکناس‌ها به منظور جاگیری مناسب در کیف‌های پول عادی و در نتیجه افزایش عمر و کاهش هزینه های تولید در دستور کار قرار دارد.
مشکل از اسکناس است یا کیف پول؟
در حال حاضر ابعاد اسکناس 10 و 5 هزار تومانی از نظر رقمی به عنوان درشت ترین اسکناس‌های رایج کشور، یکسان است و در عین حال از نظر اندازه و ابعاد هم 79 166x میلیمتر است که بزرگترین اسکناس‌های کشور محسوب می شوند.
اسکناس دو هزار تومانی هم به عنوان سومین اسکناس درشت در ابعاد 78×163 میلیمتر به عنوان دومین اسکناس از نظر ابعاد در کشور رایج است.
در عین حال اسکناس‌های هزار تومانی در ابعاد 77×160 میلیمتر، 500 تومانی در ابعاد 75×154 میلیمتر، 200 تومانی در ابعاد 74×151 میلیمتر به ترتیب اسکناس‌های بعدی را از نظر اندازه تشکیل می دهند.
البته هر چه ارقام اسکناس‌ها درشت تر می شود، ابعاد آنها نیز بزرگتر می شود و مشکل عدم جای گیری مناسب اسکناس در کیف پول عادی نیز شدت می گیرد. اسکناس‌های با رقم کوچتر کمتر با مشکل جای گیری در کیف پول مواجه هستند.
اسکناسهای 100 تومانی در ابعاد 73×148 میلیمتر، 50 تومانی در ابعاد 71×142 میلیمتر، 20 تومانی در ابعاد 69×136 میلیمتر و 10 تومانی در ابعاد 67×130 میلیمتر از دیگر اسکناس‌ها هستند که دیگر توسط بانک مرکزی چاپ نمی شوند اما ابعاد آنها کوچکتر است.
مرگ 850 میلیون اسکناس
در عین حال چک پول‌های 100 هزار تومانی هم در ابعاد 75 × 160 میلیمتر و چک پولهای 50 هزار تومانی در ابعاد 75 × 160 میلیمتر منتشر شده است.
لازم به ذکر است که سالانه حدود 850 میلیون قطعه اسکناس در کشور به دلایل مختلف امحاء می شود و متوسط هزینه امحاء هر قطع اسکناس 30 تومان است.
متوسط عمر اسکناس درشت در کشور ما 5 سال و اسکناس ریز 2 سال است، مثلا عمر یک اسکناس 200 تومانی حدود دو سال است.