موانع گسترش قرض الحسنه

عضو هیئت مدیره سازمان اقتصاد اسلامی با تشریح ماجرای بانک قرض‌الحسنه اسلامی 200 میلیون تومانی که با مصوبه دولت بصورت موقت منتفی شد، به بیان موانع گسترش سنت قرض الحسنه از جمله تبلیغات وسیع بانکها و موسسات اعتباری برای جمع آوری وجوه مردم پرداخت.
اسماعیل علاء‌المحدثین در مورد پیدایش صندوق‌های قرض‌الحسنه و دلیل عدم شیوع این سنت اسلامی در جامعه گفت: چون صندوق‌های قرض الحسنه با موقعیت‌های مختلف به وجود می‌آیند و موجودی‌های متفاوتی بسته به وسعت دیدگاه مدیران و استقبال مردم منطقه شکل می‌گیرند، بنابراین نقش آنها متفاوت است و طبیعتا پاسخگوی تمام تقاضای افراد مراجعه کننده نیستند.
عضو هیئت مدیره سازمان اقتصاد اسلامی افزود: وضعیتی که برای جذب نقدینگی مردم در سطوح مختلف با استفاده از تبلیغات بسیار گسترده و حیرت برانگیز بانکها و مؤسسات مالی و اعتباری انجام می‌شود باعث شده وجوهی که مردم برای رضای خدا و بدون چشم‌داشتی به منافع مادی آن در صندوق‌های قرض الحسنه پس انداز می‌کردند کاهش پیدا کرده و پاسخگوی نیاز مردم نباشد.
وی افزود: صندو‌ق‌های قرض‌الحسنه خود را موظف می‌دانند در حد امکانات و مقدورات به مردم خدمات ارائه کنند و مراجعه کنندگان به صندوقها دو دسته هستند کسانی که پس‌انداز می‌کنند و کسانی که برای رفع نیاز مادی قادر نیستند به بانک یا مؤسسات مالی و اعتباری مراجعه کنند بنابراین به صندوق‌های قرض الحسنه که معمولا در کنار مساجد شکل گرفته‌اند مراجعه می‌کنند و تقاضای خود را مطرح می‌کنند.
عضو هیئت مدیره سازمان اقتصاد اسلامی افزود: تسهیلاتی که صندوق‌های قرض‌‌الحسنه برای رفع گرفتاری مردم می پردازند بدون سود و گاهی بدون کارمزد انجام می ‌شود زیرا افراد خیر و صاحبان این پولها در صندوق قرض‌الحسنه می‌دانند کسانی که مراجعه می‌کنند توان بازپرداخت سود اضافه ندارند و مزد واقعی خود را از خداوند می‌خواهند که طبق آیه قرآن کسی که قرض حسنه می‌دهد در واقع بدست خدا قرض داده است و خداوند آن را به چندین برابر جبران می‌کند.
وی افزود: متأسفانه جامعه به این سنت اسلامی کم توجهی می‌کند و باید برای احیاء قرض الحسنه فرهنگ‌سازی شود. عضو هیئت مدیره سازمان اقتصاد اسلامی افزود: صندوق های قرض الحسنه در هر منطقه بر اساس شناخت مردم عده ای افراد نیکوکار دور هم جمع می‌شوند و مردم سپرده گذار با اعتماد به آنها وجوه خود را در صندوقها سپرده گذاری می‌کنند و به مدیران صندوقها وکالت می‌دهند تا پول آنها را به نحو شایسته برای نیازمندان به صورت تسهیلات قرض الحسنه بپردازند.
علاء المحدثین در مورد حکومت اسلامی و ترویج قرض الحسنه گفت: مؤسسات مالی و پولی هر کشور زیر نظر بانک مرکزی آن فعالیت می‌کنند بنابراین صندوق‌های قرض الحسنه نیز به عنوان مؤسساتی که قسمتی از نقدینگی مردم را در اختیار می‌گیرند باید بر کار این صندوقها اشراف داشته باشند و در حال حاضر بعد از سالها تلاش بانک مرکزی موفق شده مصوبه شورای پول و اعتبار را داشته باشد که بر همه بانکها و مؤسسات اعتباری و صندوق‌های قرض الحسنه نظارت کند.
عضو هیئت مدیره سازمان اقتصاد اسلامی افزود: با امضای تفاهمنامه بین سازمان اقتصاد اسلامی و بانک مرکزی ایران مقرر شد حدود هزار و 200 صندوق قرض الحسنه زیر نظر این سازمان توسط سازمان اقتصاد اسلامی و به نیابت از بانک مرکزی نظارت شود و هر مشکلی برای صندوقها پیش آمد خود سازمان نسبت به رفع آن اقدام خواهد کرد.
وی تأکید کرد: در آینده نه چندان دور شاهد همکاری لازم بین سازمان اقتصاد اسلامی و صندوق‌های قرض الحسنه همکار و بانک مرکزی خواهیم بود.
وی در زمینه تشکیل بانک قرض الحسنه گفت: سازمان اقتصاد اسلامی از سالها قبل تقاضای مکتوب برای ایجاد بانک قرض الحسنه به بانک مرکزی ارائه کرده است که هر وقت این مجوز صادر شود مدیران سازمان نظرات خود را رسانه‌ای خواهند کرد.
عضو هیئت مدیره سازمان اقتصاد اسلامی افزود: برای تشکیل بانک قرض الحسنه بین 200 تا 300 میلیارد تومان سرمایه اولیه موردنیاز است اما قبل از آن مجوز بانک مرکزی را لازم دارد.
علاء المحدثین درمورد قرض الحسنه و شبکه بانکی گفت: آرزوی مؤسسان صندوق‌های قرض الحسنه این است که روزی به نقطه‌ای برسیم که وجوهی که از مردم در بانکها به نام قرض الحسنه جذب می شود در قالب تسهیلات قرض الحسنه در اختیار همان مردمی قرار گیرد که در حال حاضر در مراجعه به بانک و مؤسسه مالی و اعتباری هیچ جایگاهی ندارد. وی افزود: یعنی کسی که به بانک مراجعه می‌کند اما بانک ضامن معتبر و املاک قابل گرو گذاری ، چک و سفته معتبر از او طلب می‌کند باید بتواند به نحوی از تسهیلات خرد قرض الحسنه بانکها که وجوه آن مربوط به مردم است استفاده کند.
علاء‌المحدثین افزود: در حال حاضر کسانی که به صندوق‌های قرض الحسنه مراجعه می‌کنند نه چنین امکاناتی دارند و نه میزان وامی که در اختیار آنها قرار می‌گیرد با اخذ سند انجام می‌شود. بلکه یکی از شیوه‌های در حال اجرا در صندوق های قرض الحسنه این است که با یک معرف و یک قطعه چک و گاهی با سفته تسهیلات به فرد نیازمند پرداخت می‌شود.
وی افزود: تبلیغات بسیار شدید بانکها و مؤسسات مالی و اعتباری و پرداخت سودهای مختلف و جایزه موجب شده عده زیادی از مردم مانده پس اندازهای خود را در این بانکها و مؤسسات پس انداز کنند تا ماهیانه مبلغ ناچیزی به موجودیشان اضافه شود و از این طریق هزینه جاری زندگی خود را تأمین کنند.
وی افزود: سرکشی به هزار و 200 صندوق قرض‌الحسنه زیر پوشش سازمان اقتصاد اسلامی کار اداری و زمان می‌برد و هر کدام از این صندوق‌ها نزد سازمان پرونده‌‌ای دارند و عده‌ای از این صندوق‌ها در حاشیه شهرها و روستاها شکل گرفته‌اند که اگر نیازی به وام داشته باشند از سازمان اقتصاد اسلامی دریافت می‌کنند. عضو هیئت مدیره سازمان اقتصاد اسلامی افزود: صندوق‌هایی که در نقاط محروم قرار دارند بخشی از کسری هزینه جاری صندوق را از طریق سازمان اقتصاد اسلامی به صورت کمک بلاعوض دریافت می‌کنند و همچنین وام‌های دیگری به صورت قرض‌الحسنه دریافت می‌کنند.
وی ابراز امیدواری کرد، با تفاهم‌نامه با بانک مرکزی و سازمان اقتصاد اسلامی این راه بیشتر از گذشته ادامه داشته باشد و رویه قرض‌الحسنه را در جامعه احیا کرد.