نظارت و تطبیق شرعی فرایند ارزیابی تمامی عملکردهای یک مؤسسه اعتباری از منظر اسلامی و تطابق با شرع مقدس میباشد. این ارزیابی شامل موارد متعددی می گردد که این موارد عبارتند از بررسی متن قراردادهای منعقده با سپرده گذاران و تسهیلات گیرندگان، بررسی نمونه منتخب از پرونده های تسهیلاتی مشتریان، بررسی طرح ها و محصولات داخلی مورد استفاده در موسسات اعتباری، بررسی سامانه های نرم افزاری و شیوه های محاسبه سود، کارمزد و غیره، پاسخگویی به سوالات و ابهامات واحدهای اجرایی در موضوعات مرتبط با شریعت و در نهایت در نظر گرفتن برنامه های آموزشی، ترویجی و تبلیغاتی در مباحث مرتبط با بانکداری اسلامی.

چنانچه مسئول نظارت و تطبیق شرعی حین عمل به وظایف خود موردی را مغایر با ضوابط فقه اسلامی و بانکداری بدون ربا تشخیص دهد، موظف است مراتب را به هیئت مدیره و دبیرخانه شورای فقهی بانک مرکزی اعلام نماید. هیئت مدیره بانک ها و مؤسسات اعتباری غیربانکی به عنوان رکن اصلی تضمین اجرای ضوابط شریعت و بانکداری بدون ربا موظف اند تدابیر لازم جهت برطرف نمودن مغایرت های اعلامی توسط «مسئول نظارت و تطبیق شرعی» که به تایید دبیرخانه شورای فقهی رسیده است را اتخاذ نمایند.